sorrý, enn eitt ávarp…

patrick murders card

Ávarp flutt tvisvar í dag við svona nokkuð góðar undirtektir:

Kæru félagar, lifi baráttan, lifi upprisan.

Lifi jörðin, fuglarnir, fiskarnir, trén, blómin, kisurnar, fólkið,
lifi laufblöðin;

Veturinn er búinn, sumarið komið,

Wintris kom og lagðist á gluggann okkar, eins og helstirnið Fiskfars, náfölt og skjálfandi, hræddi næstum úr okkur líftóruna, glennti upp augun og sagði here‘s Johnny,
sagði svo bæ og fór í frí,

og með því kvaddi  veturinn, feginn að vera laus, orðinn þreyttur á vitleysunni; plís, móðurgyðja, ég get ekki meir, það er ekki  í lagi með þetta fólk,

sumarið kom og upprisan og svo kom maí.

Kæru félagar,

gleðilegan dansdag, gleðilegan slagsmáladag, gleðilegan sleggjudag og hamarsdag, gleðilegan elddag, gleðilegan hnefadag, gleðilegan heiðingjadag, gleðilegan tilfinningadag, gleðilegan söngdag, gleðilegan sögudag, gleðilegan dag mannkynssögu um mannkyn, gleðilegan dag baráttunnar sem er eins og hringur sem er eins og fræ sem er eins og glóð.

Gleðilegan dag

verkafólks, verkalýðs, verkaskríls, dag öreigans, dag hinna blönku, þeirra fátæku,
dag þeirra sem þjást á leigumarkaði, dag skuldara, dag aðflutts vinnufólks,
á hlaupum undan hruninu heima hjá sér, í leit að örlítið mildara arðráni annarsstaðar, einhverjum sem vill kaupa vinnuaflið þeirra á niðursettu niðursetningaverði,

Gleðilegan dag burtrekins fólks, þeirra fórnanlegu, brottvísuðu,
fólks sem má ekki einu sinni prófa að skúra á Íslandi eða prófa að keyra strætó á Íslandi,
enginn veit samt afhverju nema yfirstéttin og embættismennirnir hennar
sem þramma um á stígvélum við undirleik auðvaldsbandsins Upplitsdjarfir Alþýðupiltar,
sem vann í Ísland got talent,
sem spila blindfullir bara tvö lög:
Ísland ögrum skorið og Píanó man eftir Billy Joel, til skiptis, afturábak,

Gleðilegan dag gamals fólks, lífeyrisþega, þeirra sem skrimta,
á meðan auðvaldsstjórar lífeyrissjóðanna eru ofsafengnir þátttakendur í kapítalismanum
og stofna aflandsfélög til að upplifa þessa eintöku auðkýfingsupplifun, það sést hverjir drekka aflandssjó,
til að upplifa eins og Björgólfur Thór og Patrick Bateman, til að búa í turninum Mossack Fonseca,
til að afneita HLUTveruleikanum allavega þrisvar sinnum Icesave, til að segja:
Sumir halda að þessi steinn sé steinn en sjáðu púff, hvar er steininn núna?
Til að verða abstraktisti og segja: Sumir halda að verður sé verkamaður launa sinna, en sjáðu, púff, hvar eru launin núna? Allavega ekki hér…

Gleðilegan dag barnanna sem eiga bara eitt par af skóm sem passa, barnanna sem eiga ekki heima í Bakkaflöt tvö,
barnanna sem eiga heima hjá mömmu og pabba sem eiga ekki neitt, ekki bakka, flöt eða Falson,
engan pening,
sem vita að tómstundastyrkur þrælakistunnar Reykjavíkurborgar dugar bara fyrir takkaskónum en hvernig á svo að borga félagsgjaldið og þátttökugjaldið og keppnisgjaldið á mótinu sem er sponsað af enn einn icehot punktur comm?

Gleðilegan dag þeirra sem dreymir um Lottómiða,
gleðilegan dag konunnar sem flutti hingað frá heitu landi langt í burtu og langar svo mikið að komast í heimsókn til heita landsins til að kyssa mömmu sína en á ekki neinn pening til að kaupa flugmiðann en á smá pening fyrir Lottómiða og vonina sem drepst aldrei því við erum þrátt fyrir allt saman mannfólk,

Gleðilegan dag konunnar sem flutti hingað frá Spáni til að vinna, afþví þú veist, ástandið er ekki svo gott á Spáni, gleðilegan dag konunnar sem flutti hingað frá Portúgal til að vinna, afþví þú veist, ástandið er ekki svo gott  í Portúgal,
gleðilegan dag konunnar sem flutti hingað frá Póllandi til að vinna afþví, þú veist, ástandið er ekki svo gott í Póllandi,
gleðilegan dag konunnar sem flutti hingað frá Úkraínu til að vinna, afþví þú veist, ástandið er ekki svo gott í Úkraínu,

gleðilegan dag þessara kvenna sem vinna fyrir oggulitlu íslensku konulaununum,

Gleðilegan dag þeirra sem búa í ástandinu

sem er ekki svo gott, sem álíta HLUTveruleikann veruleikann en ekki sjónblekkingu,

gleðilegan dag þeirra sem eru ekki sjónblekkingafólk, gleðilegan dag þeirra sem sjá auglýsingarnar frá Kviku UMBREYTINGABANKA og fyllast panikk, skynja hótunina í umbreytingunni, ó my god er ekki búið að umbreyta nóg, hverju á eiginlega að umbreyta næst;
Leikskólum í arðbæra fjárfestingu, krabbameini og sykursýki í vogunarsjóði með afleiður, Kattholti í pelsaverksmiðju; Elliheimilinu Grund í undirverktaka fyrir alþjóðlega pulsustórfyrirtækið Grandmas hotdogs.

Kæru félagar,

gleðilegan dag þeirra sem skilja að umbreytingin á veröldinni í kaunum slegna tötrahypju, til að kapítalistar geti grætt, er svo níðingsleg að hún hlýtur að taka enda,
Það er eina TINA-an; there is no alternative, kapítalisminn hlýtur að taka enda,

gleðilegan dag þeirra sem ætla að
skilja auðvaldið, kapítalismann og nýfrjálshyggjuna og skilja við auðvaldið, kapítalismann, nýfrjálshyggjuna,

gleðilegan dag þeirra sem ætla að byggja samfélag á umhyggju, empatíu, samstöðu, virðingu,
gleðilegan dag þeirra sem ætla að mætast við viðbjóðslegar stoðir turnsins Mossac Fonseca og hrinda honum um koll og horfa á hvernig blómstrið eina sprettur úr rústunum,

Gleðilegan þennan eina dag sem við eigum;

gleðilega baráttu
gleðilega upprisu
gleðilega samstöðu
gleðilega atlögu
gleðilega árás
gleðilega móbilíseríngu
gleðilega uppbyggingu
gleðilegt umhverfi
gleðilega fegurð
gleðilegt blóm,
gleðilegan sigur og
í kjölfar hans, gleðilegan allan tímann, alla dagana, alla veröldina sem við munum eignast.

Takk fyrir.

 

Auglýsingar

ekkert trickle down sull

a womans place

Ávarp flutt í dag, 8. mars.

Hæ kæru félagar, takk fyrir að bjóða mér.

Ég reyndi í nótt að skrifa eitthvað grín intró, alltaf gott að grína áður en maður fer að þusa, en mér datt ekkert fyndið í hug. Ekki neitt. Ég sat bara uppi með það í morgunsárið að hafa sagst ætla að flytja erindið Konur í stéttastríði sem er ótrúlega ófyndinn og alvarlegur titill. Þannig að um sexleitið í morgun ákvað ég að breyta titlinum í Femínistar í stéttastríði. Afþví að sumun finnst allt með femínistum mjög fyndið! Breytingin fær vonandi einhvern til að hlægja allavega smá.
Ég biðst forláts á þvi að breyta og flýti mér að byrja að þusa.

Tvær nýlegar fréttir:

28. janúar síðastliðinn, um svipað leiti og hún fékk bónusinn, hreppti Birna Einarsdóttir bankastjóri Íslandsbanka verðlaun Kvenna í atvinnulífinu.  Í rökstuðningi dómnefndar var ma. nefnd sú alþekkta íslenska staðreynd að Birna er mikil og góð fyrirmynd fyrir ungt fólk af báðum kynjum. Verðlaunahafinn hvatti svo í þakkaræðu sinni Ragnheiði Elínu kvenráðherra eins og hún er kölluð, til dáða í jafnréttismálunum; hún mætti aldrei slá af kynjakvótanum í stjórnum fyrirtækja, stórra sem smárrra.

Um það bil mánuði seinna, í byrjun mars, bárust fréttir af því að Rannveig Rist, forstjóri Rio Tinto Alcan og Katrín Pétursdóttur, forstjóri Lýsis hefðu gerst vekfallsbrjótar með því að ganga í löndunarstörf í Straumsvík.  Þegar þær uppskáru reiði fyrir brotin benti Katrín, sjálf mjög reið, á að þær Rannveig  væru konur, þessvegna væri fólk svona reitt og gaf þannig til kynna að karlverkfallsbrjótar ættu náðugri daga þegar kæmi að skítlegri hegðun. (Þess má geta sem funfact/skítkasti að Rannveig er með sex komma þrjár milljónir á mánuði og Katrín með ríflega tvær.)

Guð hvað við þurfum nýja kvennahreyfingu á Íslandi, þusaði ég inní mér þegar ég las þessar fréttir,
ég get ekki meira af þessari ídentití vitleysu. Þessi fráleita krafa um samstöðu með verkefninu Sumar konur mjög ríkar að ráða er svo heimskuleg að það hlýtur að vera nóg komið.
______

Nýfrjálshyggjan er viðbjóðslegt fyrirbæri, hvernig sem á hana er litið, en eitt af því andstyggilegasta er tilhneyingin til að eigna sér hvað sem er til að tryggja hegemónísk yfirráð, þar með talda kvenréttindabaráttuna. Nýfrjálshyggjan gleypti frelsunarbaráttu kvenna og skilaði engu til baka nema forheimskandi narratívum um persónulega velgengni  innan kapítalismans.

Fókusinn á slíka velgengni og aðgang að valdi til handa sumun konum hefur gert að engu útópíska kröfu femínismans um  samfélagslega og efnahagslega breytingu, grundvallarbreytingu;  sósíalíska kröfuna um samfélag raunverulegs jöfnuðar.

Femínismi brauðmolakenningarinnar er ömurlegur. Hann er kúgunartæki. Hann krefst tryggðar af hinum arðrændu gangvart þeim sem arðræna með því að benda á kynfæri, hann er viljandi heimskur því hann vill heimskar konur. Píkan verður eins og þjóðríkið, píkupólitíkin gróf og óforskömmuð, líkt og þjóðernishyggjan;  verkefni hinna siðlausu og svo tilvistarlegur tilgangur þeirra einföldu og fávísu.

Krafan um frjálsan markað, með aðeins tæknilegum fegrunaraðgerðum, eins og kynjakvóta í stjórnum fyrirtækja, er siðlaus krafa í femínískum skilningi. Í kapítalískum samfélögum rennur aðeins örlítið af gróðanum til vinnuaflsins, sama hvaða kyni það tilheyrir og sama hver fer með völdin í ólýðræðislega reknum fyritækjum auðvaldsins, á meðan það, vinnuaflið, rogast um með byrgðarnar og nú, á tímum nýfrjálshyggjunnar, einnig  með restina af molnandi velferðarkerfinu.  Í kapítalísku samfélagi eru byrgðar verkakvenna á mörkum hins þolanlega; lág laun gera það að verkum að þær þurfa oft að sinna tveimur störfum, jafnframt því að bera ábyrgð á heimilishaldi og öllum þeim ólaunuðu störfum sem þar eru unnin.

Hver getur haldið því fram að högum þessara kvenna, mínum högum, sé á einhvern hátt betur borgið vegna þess að Rannveig, Birna og Katrín séu viðurkenndir stórkapítalistar?

Það getur enginn lengur og það var auðvitað aldrei hægt; að krefja okkur um tryggð gangvart þessari ómerkilegu píkupólitík, að krefja okkur um að gefa upp á bátinn alla stéttavitund, alla alþjóðlega samstöðu með systrum okkar, píndum og smánuðum,  um samstöðu með okkar eigin afkvæmum sem fá oftar en ekki bara restarnar, það sem eftir er af okkur þegar kvöldið loksins kemur. Í þessari kröfu var og er  fólginn einhverskonar félagslegur sadismi (mig langar í einum grænum að benda ykkur á merkilega grein, On Social sadism, eftir rithöfundinn China Melville, birta í breska kommúnistaritinu Salvage),

krafa um aðdáuun á valdi sem er sjúkleg afbökun á eðli femínismans:
Líf okkar er undirselt kapítalismanum, fullt af baráttu, ströggli, sem orsakast af stéttakúgun kapítalísks samfélags og það er satt best að segja viðbjóðslegt að ætlast til þess að við, litlar og fátækar, finnum til einhverrar tengingar við þær, stórar og ríkar, fáránlegt að í æsilegri hringiðu eigin blankheita og reddinga sé ætlast til þess að við leiðum nokkru sinni hugann að þeim, nema þá til að hugleiða stöðu þeirra í kúgunarhírarkíinu.

Hver okkar er svo yfirgengilega naív, eftir allt sem á hefur gengið, að trúa því að fjölgun á Rannveigum og Katrínum í stjórnum kapítalískra fyrirtækja á Íslandi, að ef Ragnheiður Elín gætir sérstaklega að hvatningarorðum Birnu Einarsdóttur um að gæta ávallt að því tæknilega úrlausnarefni að passa kynjakvótann í stjórn fyrirtækja,
hver okkar trúir að með því sé verið að gæta að hagsmunum allra kvenna; fátækra kvenna, kvenna sem tilheyra lágstétt, kvenna sem tilheyra minnihlutahópum, td. óléttra hælisleitenda, fatlaðra kvenna, einstæðra mæðra, alls þess vinnuafls sem heldur þessu svokallaða velferðarsamfélagi uppi með því að vinna öll þessi konustörf, svo oft við óviðunandi aðstæður, fyrir konulaun? Kvenna sem hafa engin völd og eru aldrei í námundan við þau? Trúum við á brauðmolakenningu femínismans?  Trúum við því að valdastaða einnar konu í ofsafengnu auðvaldssamfélagi  geri autómatískt öllum gott? Trúm við því að með gælum og undirgefni fáum við okkar skerf af kökunni?
Gælur og undirgefni skila vinnuaflinu aldrei neinu nema níðingshætti og kúgun.

——

Nútíminn er á einhverju æðisgengnu undanhaldi útí tómið, veröldin molnar, bráðnar í kringum okkur, rykinu hefur verið þyrlað upp og við sjáum ekki svo vel hvað er að gerast, en við finnum að við erum að tapa. Maður finnur alltaf þegar maður er að tapa.
En í tapinu hugleiðum við stöðu okkar, að tapa er frelsandi, þá krefjumst við þess af okkur sjálfum að horfa yfir farinn veg, horfast í augu við mistökin og ósigrana og hefjast svo handa á nýjan leik:

Við að byggja upp nýja kvennahreyfingu, hreyfingu femínískra kvenna í stéttastríði.

Hreyfingu sem afneitar brauðmolakenningu nýfrjálshyggjunnar,
kenningu sem neitar að viðurkenna stétt sem lykilþátt í lífi kvenna, kenningu sem festir okkur í gildru dagdrauma, um meiri tíma, meiri pening, einhverntímann, einhverntímann,
kenningu sem hefur af okkur stéttavitundina, söguvitundina, vitundina um hetjudáðina sem er fólgin i því að vera fátæk og krefjast útópíu, vitundina um 8. mars, alþjóðlegan baráttudag verkakvenna, sem lögðu allt í sölurnar vegna staðfastrar vitneskju um sitt eigið stórkostlega og magnþrungna verðmæti.

Líf einnar manneskju er milljón sinnum meira virði en allt ríkidæmi auðugustu manneskju veraldar, sagði merkilegur maður eitt sinn og mikið er það satt. Mikið er líf mitt milljón sinnum meira virði en allir bónusarnir og arðránstekjurnar, mikið er líf ykkar allra milljón sinnum meira virði. Það er því sem næst óbærilegt að horfast í augu við yfirgengilegt virði okkar og paþólógískt arðránið á okkur.
Ekki meira af þvi, það er löngu komið nóg.

Nútíminn er á flótta, en við skulum hætta að hlaupa, fyrir þær, fyrir auðvaldið, við skulum stoppa og endurvekja æðisgengin og femínískan drauminn um útópíu, ekkert trickledown sull, heldur frelsunarverkefni hinnar sönnu femínísku hreyfingu.

Takk fyrir.

engin vopn á hafsbotni, í flæðarmálinu

Ég á yfirleitt ekki sérstaklega erfitt með að vera ósammála. Ég hef verið ósammála mörgum frá því ég var lítil, þannig að ég er búin að æfa mig vel, lengi.

En stundum veldur það mér hræðilegum þjáningum, að vera ósammála, vissulega bara tímabundnum, en þjáningum engu að síður. Uppnám, tár, sviti, agalegar svívirðingar og fordæmingar, bænir til hinna myrku máttarvalda sem ég óttast alla jafna mjög og reyni að hugsa sem minnst um og til, bænir um að fólkið sem ég er ósammála verði látið finna til hins sjóðandi heita tevatns, ljótar bænir til ljótra guða um ljótar refsingar.

Eftir morðin í París, þegar upplýstir mannréttindafrömuðir hófu að lýsa því yfir að þeir væru Charlie og fóru að merkja sig á alnetinu með viðurstyggilegu rasísku krafsi, missti ég tökin í tvo daga og það að vera ósammála varð ekki bara skoðun inní hausnum heldur áköf heildræn líkamleg nálgun og upplifun, sveittir órar um confrontasjónir og ekkafullir göngutúrar í Elliðárdalnum.

Þegar vinstri stjórnin gerði loftárásir á Líbíu og talaði um R2P og genocide, gekk ég af göflunum, argaði og gólaði, og var svo bara úti eins mikið og ég gat, niðri við sjó, þar var dimmt og guð einhverstaðar á sveimi og mögulegt að hann miskunaði sig yfir mig í minni miklu eymd og vesöld, sæi mig og aðstoðaði í þessum hríðum sem yfir mig gengu, þessari æðisgengnu jóðsótt sem þurfti til að fæða cynical og algjört vantraust mitt á íslenskri vinstri pólitík.
Hafiði grátið í Grafarvogi, í myrkrinu, að hlusta á Radiohead, útaf þingflokki Vinstri Grænna? Það er fremur sérstök upplifun sem ég mæli ekkert endilega með.

Þegar Agnes biskup baðst fyrir með Franklin Graham, níðingi og barnahatara, hefði það endað illa ef við hefðum fyrir tilviljun hist í Bónus í kjölfarið. Ég hefði mögulega kallað á hana Aumingi; af ávöxtunum skulið þér þekkja þá, og kannski eitthvað ljótara. Kannski elt hana eitthvað um á bílastæðinu.

Þegar fólk, líkt og Kjartan Magnússon, útvalinn fínn maður og Sjálfstæðis, og hún þarna Sveinbjörg, idjót útvalið af auðvaldinu, tala um að ekki eigi að hvetja vesalinga til að leggja í langferðir með því að bjarga öðrum vesalingum ef þeir detta í sjóinn, (eins og það að bjarga manneskju frá dauða sé hvatning til einhvers verknaðar annars en að lifa, og erum við þá ekki hætt að vera manneskjur ef við teljum slíkt eftir okkur?)
þegar þau benda á þjáningar samborgara okkar og segja að þar séu innihaldsríkar þjáningar sem vert sé að gefa gaum (eins og þau séu útvaldir spámenn og viti hvaða þjáningar eigi að lina og hverjar að leiða hjá sér),
þegar þau verða eins og Patrick Bateman, eins og kjötfars, eins og drullupollur, eins og kjallarinn í the Road eftir Cormac, í mennsku formi, þá bilar eitthvað inní mér og ég fyllist þessari brennandi þörf til að æða í hringi og stynja. Mér verður svo illt, í rifbeinunum sem heita Líbía og móðurlífinu sem heitir Írak og augunum sem heita Það að vera manneskja.
Þegar sonur minn sýndi mér tilvitnunina í Kjartan Magnússon sem sagði í Ráðhúsi Reykjavíkur:
Í hvert skipti sem einhverjum er bjargað sem fer yfir Miðjarðarhafið þá hvetjum við aðra til að fara þessa leið,
þá sagði ég Ha? Hvað sagði hann? Og svo aftur ha og svo aftur. Afþví að heilinn minn gat fyrst ekki púslað orðunum saman þannig að hann gæti botnað í þeim. Svo fór ég að flissa og svo að svitna og væla.

En á ég að segja ykkur soldið, þó að ykkur finnist ég þá ógeðsleg? Þegar framvarðasveit Samfylkingarinnar vill bjarga miklu fleiri en 50 manneskjum  og verður öll göfug þá missi ég líka tökin og þarf að stimma. Afþví Samfylkingin er svokallaður Nató flokkur. Sem þýðir að hún alltaf til í svokallaða vestræna samvinnu sem felst í því að við og spegilmyndir okkar henda sprengjum í –the others-, eða í það allra minnsta senda vopn og peninga til að kynda hrikaleg ófriðarbál. Sem heitir hjá okkur og spegilmyndunum–Að Gera Eitthvað-. Og hver vill vera sú sem horfir í spegil og sér einhverja sem gerir ekki neitt? Mætir ekki í ræktina, ekki í partýið, ekki á opnunina, ekki á foreldrafundinn? Engin. Nútíminn er þannig að við verðum Að Gera Eitthvað. Og stundum er fólgið í því að gera innrás í Afganistan eins og Össur, stundum felst í því að kasta sprengjum í fólk í Líbíu með Jens Stoltenberg eins og Jóhanna, og stundum að vilja bjarga miklu fleiri en 50/opna hjartað.

Opna hjartað sem hefur fram að því verið lokað fyrir –collateral damage-
lokað fyrir martröðinni sem imperíalisminn fæðir
lokað fyrir Líbíu
lokað fyrir Afganistan
lokað fyrir eigin sekt
lokað fyrir eigin hræsni.

nató flýgur
Þannig að já, þegar fólk sem nælt hefur sér í sæti ofarlega í píramídanum, án þess að þurfa að lifa eftir þeim gildum sem það segist aðhyllast, án þess að hafa tekið nokkra ábyrgð á fjöldagröfunum sem það hefur tekið þátt í að búa til, þegar það opnar hjarta sitt fyrir fleiri en 50 (hversu mörgum á að bæta við, hvenær lokast hjartað?) þá verður mér ofboðslega kalt á tánum og höndunum, afþví að allt blóðið inní mér myndar flóðbylgju sem skellur svo á heilanum og ég verð, í stutta stund, hamfarasvæði.
– – – –
Á ég að segja ykkur?

Sumir eiga sér fjöll og dal og einhvern sand
og bjarmaband
og tré á sléttu eða í hlíð
og eitthvað hátt og eitthvað blátt
og einhver ystu mörk
og byggð og grimmd og styggð
og ráð og dáð og draum og ást
og fólk, til að vera háð,
og draum um strönd
og dag á ný
og ekkert stríð
og eitthvað haf
og lítinn bát og lítið barn
og djúpan sjó og flæðarmál.

– – – – –

Öll börn heita eitthvað

Vopn frá Vesturlöndum lenda ekki í sjónum

Mér fannst þetta fallegt þegar ég var lítil. Nú bara þoli ég þetta ekki.

 

oxi, að eilífu amen

kona segir oxi

Ávarp á samstöðufundi með Grikkjum.

Kæra fólk, kæru félagar,

þegar þú sáir fátækt uppskerðu bræði stóð á borða sem anarkistar gengu með í gegnum auðmannahverfi Aþenu fyrir nokkrum dögum síðan.

Ég ætti náttúrlega að byrja á að segja eitthvað um bræði, en

ég þarf að segja eitthvað um tölur; því nútíminn er endalaus upptalning á tölum og prósentum, í stað þess að leyfa bræðinni að vaxa erum við alltaf að eitra fyrir henni með tölum, bræði er aldrei auðmjúk en í auðmýkt reynum við að sýna fram á réttmæti málstaðarins með því að vera alltaf að telja upp prósentur og upphæðir og tölur, vegna þess að þau sem stjórna lífi okkar hafa ekki áhuga né skilning á neinu nema tölum og í vesældómi okkar þyljum við tölulegar staðreyndir upp eins og bænir, til að sanna að við séum með fullu viti, að við vitum um hvað við séum að tala, í þeirri von að þau fari að hlusta, bænheyri okkur, eins og þau séu með fullu viti, eins og þau séu rökrænar verur sem sé aðeins annt um að allir útreikingar séu réttir, og allar niðurstöður einu réttu niðurstöðurnar:

Árið 2010 voru skuldir Grikklands 310 milljarðar evra, eða 133% af vergri landsframleiðslu. Í dag, eftir alla björgunina, öll þessi ár af aðstoð og góðvild troikunnar, eru skuldir gríska ríkisins 317 milljarðar evra sem er meira en 310 milljarðar.
Minna en 10% af upphæð björgunarpakkans hefur runnið til grísks almennings, á meðan 90% hafa runnið til þátttakenda á evrópskum fjármálamarkaði, evrópskra banka, vogunarsjóða, lífeyrirssjóða og annarra fjárfesta.

Milljónir Grikkja lifa nú í fátækt vegna kreppunnar og treysta á hjálparstofnanir til að komast af. Atvinnuleysi í Grikklandi er meira en 25% og næstum tvö af hverjum þremur ungmennum eru atvinnulaus.*

Eftir fimm ár af björgun er þá svona komið fyrir Grikkjum.
Ef þetta er pakkinn til mín, mætti ég þá kannski afþakka gjöfina?

Á bak við þessar tölur er svo hin mannlega upplifun þeirra sem lifa í samfélagi sem lagt er í rúst, upplifun sem bara er hægt að mæla með empatíu sem er mælieining sem þau sem ná mestum frama og rísa hæst í samfélögum þjóðanna virðast ekki kunna svo vel á;
angistin, þunglyndið, sorgin, missirinn, niðurlægingin, hin tæra og ofsafengna örvænting sem fær fólk til að vilja hætta að anda, sem fær fólk til að leysa vandamálið sig sjálft  með endalausn.

Á bak við þessar tölur er upplifunin að hafa haldið að þú værir einhvers virði en fatta svo að þú ert einskis virði, einungis til ama, bara drösull og þyrnir og byrði á Angelu Merkel og  Christínu Lagarde og Martin Schulz og Mario Draghi og Jean Claude Juncker.

Að upplifa að veröldin þín er svo lítils virði að það er best að segja frá henni svona:
Sjáðu, hér er tilvera þín og sjáðu, hér er svarthol og sjáðu, nú ert þú ekki lengur hér, heldur inní þessu svartholi og það þýðir ekkert að fást um það því eins og allir vita er ekki hægt að ná í það sem hefur sogast inní svarthol.
Undanfarið hefur nútíminn verið upplifun og æfing í því að skilja að nei þýðir já, já eins og þú meinir það, þegar  þú meinar það alls ekki.
Æfing í því að skilja að nei-in þín þýða einhvernveginn alltaf já:

Hvað segirðu um að gera innrás í þetta land þarna? Nei.
Ok, I’ll take that as a yes!

Hvað segirðu um að gefa þessu ríka fólki restina af smáræðinu sem þú átt? Nei…
Heyrðu ok frábært, flott já.

Hvað segirðu um að einkvæða þetta heilbrigðiskerfi hér? Nei, ég vil það alls ekki!
Æðislegt, gott að heyra svona skýrt já!

Hvað segirðu um að sprengja þessa flóttamenn þarna bara í tætlur? Guð minn góður, nei!
Töff, þá byrjum við bara á því fljótlega.

Hvað segirðu um að leggja landið þitt í rúst, virkilega ganga frá því, hvað segirðu um að gefa ömmu þinni ekkert að borða, hvað segirðu um lækka launin þín um helming, hvað segirðu um að það sé alltaf rafmagnslaust heima hjá þér, hvað segirðu um að allir sem þú þekkir séu alltaf á bömmer, hvernig lýst þér á það?

Einhver kínversk mótmælakona, hún Dai Qing, alþýða og verkalýður, sagði þegar hún mótmælti byggingu risastíflu sem eins og svarthol lagði heimili hennar, veröld hennar í rúst:
Æðstu tjáningu á mannlegri reisn má draga saman í eitt orð: Nei.

Við erum öll búin að vera segja nei lengi, allavega síðan Zapatistarnir komu niður úr fjöllunum,
en þau hafa ekki hlustað, þau hafa bara brosað til okkar og blikkað og gefið okkur high five, eins og við værum bestu vinir, eins og við værum öll að fara í sama partý.

Í nei-inu er mannleg reisn fólgin,
nútíminn á engar hetjur, en í nútímanum getur það verið nokkurskonar hetjudáð að segja nei þannig að það heyrist, nei þannig að skiljist,
nei þannig að þau hætti að láta eins og við séum öll vinir, öll á leið í sama partý,
nei þannig að þau skilji að partýið þeirra gæti jafnvel orðið leiðinlegt, gæti jafnvel endað illa, ekki bara fyrir vesalingana sem vinna við að þrífa upp draslið, heldur fyrir þau sjálf, nei þannig að þau fatti að það er kannski kominn tími til að þau hætti að skemmta sér á kostnað annarra.

Þegar Grikkirnir sögðu ok, fokk it, kjósum bara um þetta,
sá maður að þeim brá, þau urðu satt best að segja hrædd, hrædd við þetta gríska nei, þetta oxi sem við kunnum öll allt í einu að segja, þau eru hrædd við oxi, hrædd um að Spánverjar segji það, Portúgalir, að við verðum öll eins og Zapatistar á leiðinni niður af Ólympusfjalli, sameinuð í nei-inu, hinu alþjóðlega, alltumlykjandi risastóra Oxi.

Ég hefði náttúrlega átt að tala bara um bræði,
ég geri það núna:
Þegar þú sáir fátækt, uppskerðu bræði, þegar þú sáir óréttlæti uppskerðu bræði, þegar þú sáir arðráni uppskerðu bræði, þegar þú neyðir viðbjóðsleg neóliberal já oní fólk og þykist ekki taka eftir uppköstunum uppskerðu á endanum risastórt og æðisgengið nei bræðinnar.

Ég vona og þrái að Grikkir segi nei í dag, því nei-ið þeirra mun enduróma um heimsbyggðina, ákall til almennings um upprisu, staðfesting á því að kapítalistarnir og útsendarar þeirra eiga okkur ekki, eiga ekki orðin okkar, geta ekki hlekkjað okkur, að þessum endalausu árásum þeirra á almenning, þessum endurbætum þeirra á lífi okkar skal og mun ljúka, endalok arðránsins eru runnin upp.

Að lokum: við skulum sameinast í slagorða ópi, á ensku, bæði vegna þess að þá skilja það allir, og líka afþví að mér datt ekkert nógu í smart í hug sjálfri:

From Iceland to Greece, no justice, no peace!

Takk fyrir!

*Um Grikkland

úr rassgatinu í eldinn

Sem móðir og starfsmaður á leikskóla hugsa ég mikið um börn. Sumir myndu kannski segja að börn væru mínar ær og kýr. En allsekki féþúfa, enda engir peningar í því að hanga með börnum.
Guðfinna -Rassgat- Guðmundsdóttir (GuNaz) var eitthvað að hafa áhyggjur af börnum sem myndu ekki skemmta sér 17. júní vegna leiðinda í leiðindapúkum. En skemmta börn sér yfirleitt eitthvað á 17. júní? Það held ég ekki og ég þekki börn vel.
Afþví ég er gefin fyrir börn og sjálf mjög barnsleg ákvað ég að semja vísu og hún er tileinkuð öllum börnum. Börn elska rím og líka eld. Þessi vísa rímar og það er eldur í henni. Ég vona að börnunum ykkar eigi eftir að finnast hún skemmtileg.

Hér er vísan, bið að heilsa:

Með ljóta fána, bara fyrir bjána
viljið fá að kjósa
ógeð er sú sósa
fnykinn af henni leggur
hún er rotinn sviðaleggur,
því það skiptir ekki neinu
ekki einu eða neinu
hverjir fá að ráða:
Ég máða ég máða
mig langar líka að prófa
að drepa araba
myrða múslima
kalla og krakka
konur og hunda
í austurlöndum mið
þau skilja ekki frið
við þurfum þau að vernda
sneydd’ úran að henda
í þeirra brúnu kroppa
fá þau til að hoppa
í takt við okkar ljóð
-við erum friðsöm þjóð-
heyrið þau veina
ég held þau sé’að meina:
Ef við værum eins og þið
fengjum við loksins frið
kannski stóra friðarsúlu
í staðinn fyrir byssukúlu

Þessvegna segi ég
ég um mig frá mér til mín
Íslendingar eru svín
hættulegar Nató nöðrur
viðbjóðslegar valda blöðrur
með þennan líka ljóta fána
og leiðinlega öxarána
og herskara
þungvopnaða
og blóðþyrsta
í araba,
ég tilheyr’ ekki neinni þjóð
er internati-onal fljóð
passa uppá mína fána
sem eru ekki fyrir bjána
einn er rauður
hinn er svartur
í þeim býr sko svaka kraftur
alla hina vil ég brenna
þá hættir blóðið kannski að renna
valdapakk má fokka sér
fyrir að vera í ógeðsher
þeirra sem að alltaf segja
en ættu plís að fokking þegja:
Já takk, má ég líka gera
mig hefur oft langað að vera
með í svona innrásum
frekar illa dulbúnum
sem R2P á fátækt fólk,
Vesturlanda móðurmjólk
baneitruð af sadisma
imperíalisma
kapítalisma
stigveldi
ofbeldi,
er þetta ekki óþolandi?
Hver vill stand’ í svona hlandi?
Sækjum frekar eldsneyti
og höldum vermandi teiti
brennum alla ljóta fána
sem eru bara fyrir bjána
kveikjum kveikjum kveikjum í
er ekki súper vit í því?

hvernig er þitt flagg

ertu rotta, manneskjan þín?

Það er nýbúið að gera rannsókn um rottur. Þær máttu velja á milli þess að borða súkkulaði, sem þeim finnst víst gott eða að bjarga annarri rottu frá drukknun. Þær völdu að bjarga rottu frá drukknun.

– – – – –

Þegar ég var geðveik og langt leidd af sjálfsveltistilrauninni, hugsaði ég stundum, undir það síðasta, áður en ég gekk fram af sjálfri mér og ákvað í kjölfarið að reyna að hætta í ruglinu, að fólkið í útrýmingarbúðunum hefði nú verið mjög mjótt og samt ekkert endilega dáið. Það hefði aðallega dáið afþví það var drepið en ekki afþví það var svo mjótt. Þannig að allar líkur væru á því að ég gæti lifað mjög mjó og ekki dáið, nema þá ef einhver tæki uppá því að drepa mig, kannski afþví ég var orðin svo leiðinleg. Ég var svo leiðinleg að uppáhalds hluturinn minn, af öllu sem ég átti, var handryksuga, meira en uppáhalds, þetta var þráhyggjukennd ást, litla ryksugan seiddi mig til sín með frekar lágværu en fallegu sírenusuði, nokkurskonar forngrísku suði, fullu af loforðum um ótrúlega getu til þess að soga, ég horfði á hana í hleðslunni og ljósið var grænt og ég bara varð að nota hana. Það var alltaf hægt að finna mylsnu til ryksuga í oggulitla húsinu sem ég átti heima í. Það er hægt að eyða miklum tíma í að finna mylsnu, líka í mjög litlum húsum.

Stuttu seinna, í öðru húsi, las ég, minna geðveik, ævisögu Primo Levi. Á blaðsíðu 498, þann 11. apríl, hoppaði hann niður stigaganginn í húsinu sínu og dó. Ég fékk taugaáfall. Í fyrsta lagi hafði ég ekki vitað að hann ætlaði að fremja sjálfsmorð. Í öðru lagi varð ég ægilega áhyggjufull: ef Primo Levi ákvað að fremja sjálfsmorð orðinn 67 ára eða eitthvað álíka, mjög gamall, myndi ég þá aldrei getað slakað á? Yrði ég þá alltaf í lífshættu, orðin gömul en ekkert afslöppuð?

Var það satt sem Winona Ryder sagði: Ef þú ert á annað borð búin að hugsa einu sinni um sjálfsmorð þá hættirðu því aldrei?

Ég grenjaði í viku, útaf Primo Levi, afhverju gerði hann þetta, en samt aðallega af sjálfsvorkun. Ég hafði vissulega ekki verið send í útrýmingarbúðir en ég átti samt mjög oft mjög bágt.

– – – – –

Ég biðst afsökunar á bullinu. Ég get bara ekkert að þessu gert, einu skiptin sem ég bulla ekki er rétt á meðan ég les. Annars bulla ég bara, þess vegna er ég.

– – – – –

Áður en ég las ævisögu Primo Levi hafði ég lesið bókina Ef þetta er manneskja, eftir hann, um dvölina í Auschwitz. Á ensku heitir bókin Survival in Auschwits, en hún heitir það ekki í alvöru, í alvöru heitir hún Ef þetta er manneskja. Sem er mjög flott nafn á bók, finnst mér. Ef þetta er manneskja.
Maðurinn minn var að kenna námskeið um helförina og kom heim með þessa bók og ég las hana, suð ryksugunnar hljómaði nú oftar og oftar ámátlegt og virkaði ekki lengur sem fylgilagstælingar lag, heilinn hafði vaxið örlítið aftur, Guði sé lof fyrir það og ég gat aftur byrjað með bók.

Ef þetta er manneskja. Flott nafn, augun fyllast eiginlega strax af tárum.

Ég hafði alveg lesið um helförina áður og líka starað lömuð á myndir af fólki með risastór augu og fundist eins og risastór hönd, hin ægilega hönd hins óbærilega tilgansleysis mannlegra örlaga þrýsti með krepptum hnefa fast, fast á bringuna á mér, svo ég náði varla andanum,
en núna var ég orðin fullorðin í alvöru, og þetta var allt í alvöru, þetta var öðruvísi, og ég var líka búin að prófa að þjást, vissulega bara smá í hinum sögulega og mannlega samanburði og skilningi, en ég var td. búin að prófa að verða svo agnarsmá að ég varð næstum ekkert, á meðan höfðu augun stækkað í einhverju andstyggilegu hlutfalli við smækkun alls hins, orðið nógu stór til að stara endalaust í spegil, eins og spegilinn væri kannski svarthol, eins og fólk gerir kannski þegar spegilmynd þeirra birtist ekki lengur í speglinum, heldur eitthvað ókunnugt andlit, stórkostlega furðulegt og heillandi í viðbjóðslegum ókunnugleika sínum.
Ég las þessa bók hratt, eldsnöggt og sat svo og starði, hægt, áður en ég byrjaði að lesa ævisöguna, hratt.

Afsakið bullið.
Afhverju er ég að þessi bulli?
Afhverju segi ég ekki bara það sem mig langar til að segja?

Hugsiði ekki oft um helförina. Stelist þið ekki stundum til að lesa ljóð eftir Charlotte Delbo eða Paul Celan. Langar ykkur ekki oft að drekka svarta árdegismjólk.
Ég er oft að sötra.

Ég las ævisöguna þangað til Primo dó, það er langt síðan en ég fer ennþá að stara þegar ég hugsa um Primo að steypa sér fram af, burt frá mannlegri tilveru, útí tómið.

lest, manneskjur

– – – – –

Undanfarið er ég búin að hugsa um helförina. Ég horfði td. á mynd sem heitir The Decent One, um Heinrich Himmler. Það eru ástarbréf í henni, þau eru send fram og til baka, elsku ástarkrílið mitt, ég hef ekki tíma til að kyssa þig núna, hef ekki tíma til að veltast um með þér, hef svo mikið að gera, þetta er ekkert diskótek; hér eru lestir og þær eru á leiðinni dáldið.

Undanfarið er ég búin að hugsa þetta:
Við ætlum að sprengja bátana sem fólkið fer í til að reyna að komast til okkar. Það eru til manneskjur sem vilja komast til okkar, dvelja með okkur í veröldinni og við ætlum að sprengja bátana sem þær ætlar að sigla í, við eigum ekkert í þessum bátum en við ætlum samt að sprengja þá. Ef þú átt bara hamar, sérðu bara nagla og Evrópa sem hefur átt margt svo lengi hefur breytt því öllu í hamar og Evrópa sem hefur kunnað mikið svo lengi kann nú ekkert nema að negla. Evrópa, þú ert Rómverji með hamar, í allri þinni upplýstu sekúlar hefð sérðu ekkert lengur nema sjálfa þig, þú ert með bjálka í auganu og sérð ekki að veröldin öll er skilgetið afkvæmi almættisins. Evrópa, þú ert með svarthol í auganu.

Undanfarið er mig búið að dreyma þetta:
Mig dreymir að ég leiði tvær manneskjur, önnur er barn, við viljum komast eitthvað, ég er hrædd, komum, komum, segi ég, og allt í einu leiði ég bara barnið, hin höndin, sú fullorðna, leiðir mig ekki lengur heldur hefur gripið fast, mjög fast um höndina á mér, ég reyni að losna en þessi hönd heldur svo hræðilega fast í mig og ég lít á höndina og höndin er risastór, þetta er tilgangsleysishöndin, sterkust allra handa, og nú eru þær tvær, ein heldur mér og hin heldur á handryksugu, og ég sé að við barnið, við erum mylsna, við erum bara mylsna mannkynssögunnar.

manneskjur, strönd

– – – – –

Ég ætla að hætta að vera Evrópubúi, ég ætla að hætta að vera Íslendingur, ég er ekki lengur manneskja, ég ætla að vera rotta. Það er betra. Guð, gerðu mig að rottu.

– – – – –

We collected in a group in front of their door, and we experienced within ourselves a grief that was new for us, the ancient grief of the people that has no land, the grief without hope of the exodus which is renewed in every century.

Dawn came on us like a betrayer; it seemed as though the new sun rose as an ally of our enemies to assist in our destruction. The different emotions that overcame us, of resignation, of futile rebellion, of religious abandon, of fear, of despair, now joined together after a sleepless night in a collective, uncontrolled panic. The time for meditation, the time for decision was over, and all reason dissolved into a tumult, across which flashed the happy memories of our homes, still so near in time and space, as painful as the thrusts of a sword.
Many things were then said and done among us; but of these it is better that there remain no memory.

Primo Levi, Survival in Auschwitz (Ef þetta er maður), bls. 16.

Fúga dauðans eftir Paul Celan, í þýðingu Antons Helga Jónssonar.

Svarta árdegismjólk við teygum á kvöldin
við teygum hana seint og snemma og við teygum hana um nætur
við teygum og teygum
við tökum gröf á himnum svo þrengi ekki að neinum
í húsinu býr maður hann leikur við nöðrur hann ritar
hann ritar þegar dimmir um Þýskaland glóandi hár þitt Margrét
hann ritar og gengur úr húsi og stjörnurnar leiftra hann flautar hundana til sín
hann flautar fram júðana sína lætur þá taka sér gröf í jörðu
hann skipar okkur spiliði fyrir dansi

Svarta árdegismjólk við teygum þig um nætur
við teygum þig seint og snemma og við teygum þig á kvöldin
við teygum og teygum
í húsinu býr maður hann leikur við nöðrur hann ritar
hann ritar þegar dimmir um Þýskaland glóandi hár þitt Margrét
öskugrátt hár þitt Súlamít við tökum gröf á himnum svo þrengi ekki að neinum

Hann hrópar grafiði dýpra þið þarna spilið og syngið
hann grípur til járnsins í beltinu hamast með augun sín bláu
stingið skóflunum dýpra þið þarna spiliði fyrir dansi

Svarta árdegismjólk við teygum þig um nætur
við teygum þig seint og snemma og við teygum þig á kvöldin
við teygum og teygum
í húsinu býr maður glóandi hár þitt Margrét
öskugrátt hár þitt Súlamít hann leikur við nöðrur

Hann hrópar spiliði dauðann af blíðu dauðinn er meistari þýskur
hann hrópar snertið dekkri strengi þá stígiði sem reykur til himins
þá öðlist þið gröf í skýjum svo þrengi ekki að neinum

Svarta árdegismjólk við teygum þig um nætur
við teygum þig á kvöldin dauðinn er meistari þýskur
við teygum þig seint og snemma og við teygum og teygum
dauðinn er meistari þýskur með augað sitt bláa
hann hæfir þig með blýkúlu sinni hann hæfir þig beint
í húsinu býr maður glóandi hár þitt Margrét
hann sigar á okkur hundum býr okkur gröf á himnum
hann leikur við nöðrur og dreymir dauðinn er meistari þýskur

glóandi hár þitt Margrét
öskugrátt hár þitt Súlamít